Η βιωσιμότητα των τουριστικών επιχειρήσεων κρέμεται από μία κλωστή

Συνέντευξη στο CNN Greece

  1. Στις 15 Μαΐου ανοίγει επισήμως ο ελληνικός τουρισμός. Ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας; Με τι ποσοστό του τζίρου του 2019 θα μπορούσαμε να είμαστε ευχαριστημένοι;

Με βάση την σημερινή εικόνα, τα μεγέθη δεν αναμένεται να είναι πολύ διαφορετικά από το 2020. Εκκινούμε από μια ιδιαίτερα δύσκολη αφετηρία καθώς το Υπουργείο Τουρισμού απέτυχε στην προετοιμασία επανεκκίνησης του τουρισμού και κυρίως η Ελληνική Κυβέρνηση απέτυχε συνολικά στη διαχείριση της πανδημίας. Τόσο όσον αφορά την υγειονομική διαχείριση, όσο και τη οικονομική δυνατότητα των επιχειρήσεων να λειτουργήσουν.

Αυτό δυστυχώς αποτυπώνεται στις μειωμένες κρατήσεις, που ελπίζουμε συν τω χρόνω και από τα μέσα καλοκαιριού, να αντιστραφεί το κλίμα και να προλάβουμε, με κρατήσεις στο ‘τελευταίο δευτερόλεπτο’ να κερδίσουμε ένα σημαντικό μερίδιο αφίξεων. Το να τολμήσουμε να θέσουμε στόχους σε τζίρους ή αφίξεις, νομίζω ότι κανένας στον τουριστικό κλάδο δεν το θεωρεί δυνατό.

Το περιβάλλον είναι τόσο αβέβαιο που πραγματικά χαμένοι θα είμαστε αν χάσουμε περισσότερα από όσα μπορούμε να κερδίσουμε και κερδισμένοι, αν ελαχιστοποιήσουμε τις απώλειες.

Σήμερα είναι εξίσου σημαντικό να ανακτήσουμε διεθνώς την εμπιστοσύνη στη χώρας ως ασφαλή προορισμού, που αμφισβητείται εξαιτίας των αστοχιών της Κυβέρνησης, αλλά και να εξασφαλίσουμε τη βιωσιμότητα των ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων.

Μιλώντας για τον τουρισμό, έχουμε ταυτόχρονα αισιοδοξία και αγωνία.

  1. Μπορεί να ανοίξει ο τουρισμός χωρίς υγειονομικό ρίσκο; Είναι επαρκή τα μέτρα που έχει η κυβέρνηση;

Οποιαδήποτε αύξηση της κινητικότητας σε συνθήκες υγειονομικής κρίσης, ενέχει ένα ποσοστό κινδύνου, αυτό είναι λογικό. Το ζητούμενο ωστόσο για μια οργανωμένη Πολιτεία, είναι να λάβει όλα εκείνα τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να ελαχιστοποιείται το ρίσκο. Να αναλάβει όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την αποτελεσματική διαχείριση πιθανών συμβάντων.

Το γεγονός ότι λίγο πριν το άνοιγμα, οι επιδημιολογικοί δείκτες κοκκίνισαν την χώρα με αποτέλεσμα οι ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία αποτρέπουν τα ταξίδια στη χώρα μας, άλλες χώρες όπως η Ρωσία, αναβάλλουν τις αποφάσεις τους, αποδεικνύει πως κυβέρνηση απέτυχε.

Όσο και αν προσπαθεί να πείσει με αριθμητικές αλχημείες, το ποσοστό εμβολιασμού είναι από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη, το ΕΣΥ ιδιαίτερα στους τουριστικούς προορισμούς δεν ενισχύθηκε, και το σύστημα της ιχνηλάτησης βασίζεται ξανά στον αποδεδειγμένα αποτυχημένο αλγόριθμο EVA.

Όλα όσα δηλαδή ο κ. Θεοχάρης ομολόγησε στο BBC και διαπιστώνει δημόσια στα κοινωνικά δίκτυα ο Ευρωβουλευτής της ΝΔ, Γιώργος Κύρτσος, άσχετα αν το Μέγαρο Μαξίμου τα κρύβει κάτω από το χαλί.

  1. Πώς απαντάτε στην κριτική που ασκείται στον ΣΥΡΙΖΑ για αντιφάσεις στον αντιπολιτευτικό λόγο του σχετικά με τη διαχείριση της πανδημίας. Ορισμένο υποστηρίζουν για παράδειγμα, ότι άλλοτε κάνετε λόγο για δραστηριότητες που ανοίγουν πρόωρα και άλλοτε για το ακριβώς το αντίθετο. Τι απαντάτε σε αυτήν την κριτική;

Η δημόσια υγεία και ασφάλεια είναι προτεραιότητα, αλλά και προϋπόθεση για λειτουργήσει το τουριστικό οικοσύστημα . Ιδιαίτερα για μια χώρα που το 1/5 σχεδόν του ΑΕΠ στηρίζεται στον τουρισμό και τους συναφείς κλάδους, η προσοχή θα έπρεπε να ήταν μεγαλύτερη, καθώς είναι εξαιρετικά λεπτή η ισορροπία στη λήψη των αποφάσεων. Και εδώ η Κυβέρνηση απέτυχε παταγωδώς, διότι και κράτησε τις επιχειρήσεις του τουρισμού και του επισιτισμού κλειστές για μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν κατάφερε να περιορίσει την επιδημιολογική επιβάρυνση. Μετράμε 11.000 απώλειες. Η αποτυχία έγινε τραγωδία.

Εγκαίρως εμείς είχαμε ζητήσει, με συγκεκριμένες προτάσεις μέτρα στήριξης της επιχειρηματικότητας και της εργασίας με συγκεκριμένα εργαλεία και τρόπους. Να θυμίσω ότι η Κυβέρνηση του ‘βλέποντας και κάνοντας’ πήρε αλλοπρόσαλλα, αντιφατικά και αποτυχημένα μέτρα, που οδήγησαν σε αύξηση της διασποράς. Εργαλειοποίησε τις επιτροπές ειδικών, γύρισε την πλάτη στη αγωνία του κόσμου, γύρισε την πλάτη στη λογική.

  1. Σε ό,τι αφορά τώρα το οικονομικό σκέλος του ανοίγματος του τουρισμού. Είναι επαρκής η οικονομική στήριξη που έχει δοθεί στις τουριστικές επιχειρήσεις; Συμμερίζεστε το φόβο ότι σημαντικός αριθμός τουριστικών επιχειρήσεων μπορεί να αλλάξει χέρια λόγω οικονομικών δυσχερειών;

Τα μέχρι τώρα μέτρα δήθεν οικονομικής στήριξης είναι μη αποδοτικά και ανεπαρκή, ενώ στην πραγματικότητα δεν αφορούσαν μεγάλο μέρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του τουρισμού. Οι επιστρεπτέες προκαταβολές δεν επαρκούν και είναι δανεικά. Μετακυλύουν τα οικονομικά προβλήματα σε μεταγενέστερο χρόνο, όταν θα είναι άλυτα. Εμείς από την αρχή επιμείναμε στην πρόταση για μη επιστρεπτέα ενίσχυση. Βέβαια η Κυβέρνηση δεν αξιοποίησε αποτελεσματικά τις προβλέψεις του 4ου Προσωρινού Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων. Αντί να αιτηθεί στην ΓΔ Ανταγωνισμού της Κομισιόν ένα ξεχωριστό και γενναίο πρόγραμμα ενίσχυσης σταθερού κόστους, στοχευμένα για τουριστικές επιχειρήσεις και τους κλάδους εστίασης, διασκέδασης, αναψυχής, επέλεξε να στηρίξει την επιχειρηματικότητα με κουπόνια. Ενώ δεν φρόντισε, όπως ζητήσαμε, να λάβει μέτρα για το ιδιωτικό χρέος. Όσον αφορά την εστίαση, που άνοιξε στις 3 Μαΐου, από το πρόγραμμα επανεκκίνησης αποκλείεται το 60% των επιχειρήσεων και οι υπόλοιπες δεν προβλέπεται να δουν χρήματα στα ταμεία τους πριν το τέλος του καλοκαιριού.

Αν συνυπολογιστεί ότι δεν έχουν δοθεί προκαταβολές και λείπει η ρευστότητα, η βιωσιμότητα των τουριστικών επιχειρήσεων κρέμεται από μία κλωστή. Τα δάνεια τους κοκκινίζουν και ήδη ξεκινά έλεγχος των συστημικών τραπεζών από τον SSM για κόκκινα δάνεια στον τουρισμό και την εστίαση. Υπάρχει ο κίνδυνος αφελληνισμού ιδιαίτερα, της ελληνικής ξενοδοχίας, αν δεν στηριχθεί άμεσα και γενναία. Το να πετύχει ο τουρισμός είναι το στοίχημα της εθνικής μας οικονομίας.

  1. Και μια γενική ερώτηση. Οι ανακατατάξεις στην τουριστική βιομηχανία (όπως η χρεοκοπία μεγάλων tour operator) και οι νέες τάσεις των καταναλωτών (όπως η προτίμηση σε ταξίδια πιο μικρών αποστάσεων) ενδεχομένως θα δυσκολέψουν τον ελληνικό τουρισμό. Ποια θα μπορούσε να είναι η τουριστική στρατηγική της χώρας στη νέα εποχή;

Η επόμενη ημέρα δεν θα είναι η ίδια. Είναι μια νέα εποχή. Ο τουρισμός θα ανακάμψει. Ο κόσμος αλλάζει, ο τουρισμός αλλάζει, είναι ώρα να αλλάξουμε και εμείς. Οι προκλήσεις σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον δεν πρέπει να μας φοβίσουν, αλλά να μας κινητοποιήσουν. Ο τουρισμός μας χρειάζεται μια νέα Κοινωνία Συμφωνία.

Οι επενδύσεις για τον τουρισμό είναι εδώ και θα ενεργοποιηθούν, αμέσως μόλις ‘απελευθερωθούν’ οι μετακινήσεις. Ταυτόχρονα πρέπει να θωρακίσουμε τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ώστε να αντέξουν στις πιέσεις των ανακατατάξεων της αγοράς.

Το μοντέλο ανάπτυξης του ελληνικού τουρισμού είχε ήδη φτάσει σε ένα σημείο κορεσμού. Η πανδημία στην πραγματικότητα επίσπευσε τα επίδικα και την ανάγκη μετάβασης σε ένα νέο μοντέλο βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, που πρέπει να έχει ως στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς του ελληνικού τουριστικού κλάδου και της ικανότητάς του να αναπτύσσεται με βιώσιμο τρόπο. Αλλά και να απαντά πειστικά στις απαιτήσεις της κλιματικής κρίσης, της νέας γενιάς ταξιδιωτών και του ψηφιακού μετασχηματισμού του κλάδου.

Αυτό σημαίνει ότι η νέα στρατηγική της χώρας θα πρέπει να υπηρετεί την μετάβαση από ένα μαζικό, αδιαφοροποίητο, μονοθεματικό και χαμηλής οικονομικής απόδοσης τουρισμό σε ένα ποιοτικό, διαφοροποιημένο, πολυθεματικό και οικονομικά αποδοτικότερο τουρισμό.

Για ένα βιώσιμο τουρισμό, σε βιώσιμους προορισμούς.

Μπορείτε να διαβάσετε στον παρακάτω σύνδεσμο:

https://www.cnn.gr/politiki/story/265928/notopoyloy-sto-cnn-greece-h-viosimotita-ton-toyristikon-epixeiriseon-kremetai-apo-mia-klosti